Joost Zwagerman Essayprijs
email – twitter – Instagram – Facebook
Gezocht: getalenteerde essayisten
Op 18 november 2026, de verjaardag van Joost Zwagerman (1963 – 2015), zal voor de negende keer de Joost Zwagerman Essayprijs worden uitgereikt. Deze jaarlijkse prijs, die onder de hoede staat van de Van Bijleveltstichting, in samenwerking met de erven van Joost Zwagerman en de gemeente Alkmaar, zal worden uitgereikt in Alkmaar, waar die dag ook de Joost Zwagerman Lezing zal worden uitgesproken.
De prijs van € 7.500,- is bedoeld voor ‘aanstormend talent’: schrijvers die nog geen essay in boekvorm hebben gepubliceerd en niet op regelmatige basis betaald schrijven voor media, bijvoorbeeld als redacteur, recensent of columnist. Incidenteel publiceren in journalistieke of literaire media is geen bezwaar.
Het onderwerp van het essay – één inzending per persoon – is geheel vrij, de aanpak ook. Wetenschappelijke artikelen, onderzoeksverslagen en scripties worden niet als essays beschouwd, verhalend proza evenmin. Het maximum aantal woorden is 3.000. Het essay moet onder eigen naam geschreven zijn, in het Nederlands, en niet eerder zijn gepubliceerd. Zie hier voor het reglement.
De inzendingstermijn sluit op 16 augustus 2026. De jury kiest vijf essays die in aanmerking komen voor de prijs en maakt deze shortlist vijf weken voor de uitreiking bekend. De genomineerde essays zullen dan worden geplaatst op nederlandseboekengids.com en vanbijleveltstichting.nl. Na de prijsuitreiking worden ze gepubliceerd in de papieren versie van de Nederlandse Boekengids. De jury kiest één winnaar.
Inzendingen kunnen worden gemaild, als Word-document, naar joostzwagermanessayprijs@gmail.com, ten name van Aline de Jonge. Wij vragen u om in de begeleidende mail uw naam en telefoonnummer te vermelden, en een kort literair cv en een lijst met eventuele publicaties toe te voegen. Vermeld uw naam niet in het document zelf.
Bestanden:
-
Download dit persbericht (, 134 KB)
-
Download voorwaarden JZEP 2026 (, 83 KB)
Winnaars eerdere edities
2025
Benjamin van Schothorst is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2025. Lees hier het winnende essay: ‘Bekentenis van een watermens’
De vijf genomineerde talenten voor 2025 waren:
- Kaatje Gijbels, ‘Onbehaaglijk Vrouwelijk Verlangen’
- Yves Peirsman, ‘Prompt engineering’
- Benjamin van Schothorst, ‘Bekentenis van een watermens’ (winnaar 2025)
- Lieke Smits, ‘Stuwwal’
- Humber van Straalen, ‘Leven met afval’
Lees het gehele juryrapport. De jury bestond in 2025 uit: Aleid Truijens, Anouk Kootstra, Barber van de Pol en Guido van Hengel (voorzitter).
2024
Jos Verbrugge is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2024. Lees hier het winnende essay: ‘Het Net van Hephaistos’.
De vijf genomineerde talenten voor 2024 waren:
- Siska Baeck, ‘De sprinkhaan en de waarheid’
- Dafne Gotink, ‘Ordeningen’
- Daan Lameijer, ‘Wéér een einde?’
- Inge Marleen, ‘Gips voor mijn geheugen’
- Jos Verbrugge, ‘Het Net van Hephaistos’ (Winnaar 2024)
Lees het gehele juryrapport. De jury bestond in 2024 uit: Margot Baar, Merlijn Olnon, Barber van de Pol, Anouk Kootstra en Aleid Truijens (voorzitter).
2023
Luuk Vulkers is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2023. Lees hier het winnende essay: ‘Alles lekt’.
De vijf genomineerde talenten voor 2023 waren:
- Lotte Krakers, ‘Lak’
- Tuly Salumu, ‘Gezocht: de zwarte genen van mijn witte zoon’
- Luuk Vulkers, ‘Alles lekt’ (Winnaar 2023)
- Linde van Wingerden, ‘We live in a society. Over gen Z-ironie’
- Marloes Zwagerman, ‘Wacht maar’
Lees het gehele juryrapport. De jury bestond in 2023 uit: Merlijn Olnon, Barber van de Pol, Fien Veldman en Aleid Truijens (voorzitter).
2022
Falun Ellie Koos is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2022. Lees hier het winnende essay: ‘Bruiklener’.
De vijf genomineerde talenten voor 2022 waren:
- Mira Aluç, ‘Het warenparadijs’
- Revka Bijl, ‘Tussen waan en woorden’
- Falun Ellie Koos, ‘Bruiklener’ (winnaar 2022)
- Roelof ten Napel, ‘Holografie. Over het heden’
- Barbara Zwirs, ‘Misdaad en beloning’
2021
Fien Veldman is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2021. Lees hier het winnende essay: ‘Not really making it’.
De zes genomineerde talenten voor 2021 waren:
- Marinus Gisolf, ‘De grens waarvan’
- Jerôme Gommers, ‘Natte dromen’
- Barry Hofstede, ‘Planeet Oorlog’
- Maria Kager, ‘Melk’
- Janna Reinsma, ‘Zweefmoment’
- Fien Veldman, ‘Not really making it’ (winnaar 2021)
2020
Anouk Kootstra is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2020. Lees hier het winnende essay ‘Een jas die past’ .
De zes genomineerde talenten voor 2020 waren:
- Eelco Couvreur, ‘Een Indische cultuur van schaamte, zwarte gaten en zwijgende raadsels’
- Wiel Dorssers, ‘Zijn geur, zijn hand’
- Anouk Kootstra, ‘Een jas die past’ (Winnaar 2020)
- Fatiha al Mansouri: ‘Jilla’
- Marcel Oden, ‘Twitteren waar eens de grutto vloog’
- Laura Weeda, ‘Taal is de eerste en grote verdeler’
2019
Jolanda van Benthem is de winnaar van de Joost Zwagerman Essayprijs 2019. Lees hier het winnende essay ‘Een te strak gespannen draad’.
De vijf genomineerde talenten voor 2019 waren:
- Jelena Barišić, ‘Prijskaartje van een herinnering’
- Caroline Benoit, ‘Bach horen, Bacon zien, Barthelme lezen’
- Jolanda van Benthem, ‘Een te strak gespannen draad’ (winnaar 2019)
- Marion Bruinenberg, ‘De dingen, ze zingen’
- Nout Hoogendoorn, ‘Het Fotomuseum’
2018
Jilt Jorritsma is de winnaar van de eerste Joost Zwagerman Essayprijs. Lees hier het winnende essay ‘Onthoofd’.
De zeven genomineerde talenten voor 2018 waren:
- Yousra Benfquih, ‘Over de serendipiteit van bananenbrood en sterrenstof’
- Sjoerd van Hoorn, ‘De terugkeer van de kitsch’
- Jilt Jorritsma, ‘Onthoofd’ (winnaar 2018)
- Nicole Kaandorp, ‘Ik had eens twee meisjes’
- Ianthe Mosselman, ‘Het einde van de brief’
- Max Urai, ‘Stickin’ it to the man – Lessen van activistisch Nederland’
- Hannah de Vries, ‘Het kermen van de bomen’